Geschiedenis Deelen
Deelen heeft een roerige 100 jaar luchtvaartgeschiedenis met vele functies voor even zovele nationaliteiten.
Op 27 Augustus 1910 verongelukte Clement van Maasdijk, enkele dagen voor de vliegshow met zijn toestel dodelijk bij Schaarsbergen. Hij kreeg hierdoor de twijfelachtige eer de eerste vliegdode in Nederland te zijn.
Kort daarna ziet de nog in de kinderschoenen staande Nederlandse luchtmacht (LAV) ook het belang van Deelen in en stationeerde 1(!) Farman dubbeldekker op Deelen.
In 1940 begonnen de Duitsers, direct na het binnenvallen van Nederland met de uitbouw van het vliegveld voor de “Nachtjacht”.
In het totaal groeit het complex tot meer dan 4000 Ha met ondersteunende gebouwen en infrastructuur, een eigen tramlijn naar het “vliegersdorp” en een speciale trein voor de bouw van de bunker Diogenes.
De omvang en kwaliteit was dusdanig goed en groot dat direkt na de oorlog in den Haag en in diverse kranten serieus de vraag werd gesteld of niet Schiphol, maar Deelen ontwikkeld moest worden tot nationale luchthaven.
In 1945 trekt het volledige Canadese 1e leger huiswaarts, met achterlating van hun meer dan 37.000 voertuigen op vliegveld Deelen. Dat is meer dan het gehele vooroorlogse wagenpark van Nederland bij elkaar !
Vele foto’s, interviews, (geheime) archiefstukken en een authentieke film geven een indrukwekkend tijdsbeeld uit de tijd dat de Nederlandse staat dit opkocht, herstelde en herverdeelde. De voertuigen werden ingezet voor de wederopbouw en het oorlogsmaterieel werd verscheept naar Indonesie voor de politionele acties.
De Nederlandse luchtmacht neemt het vliegveld daarna over. Lichte vliegtuigen, helicopters en later Thunderstreak straaljagers en het beroemde demonstratieteam “de Grasshoppers” komen naar Deelen. Rond 1980 begon, mede onder druk van milieubewegingen, de afbouw van de aanwezigheid van de Nederlandse luchtmacht. Langzamerhand kwam het vliegveld tot rust.
In verband met oefeningen voor VN uitzendingen neemt rond 2000 het belang van Deelen toe. De Luchtmobiele brigade oefent nu veelvuldig voor missies in het buitenland.
Deelen is het meest compleet bewaarde militaire vliegveld uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Met 251 objecten is het de grootste monumenten aanvraag ooit.
In 2006 koopt de Hoenderloo groep de “Kop van Deelen”. Zij beginnen direct met het herstellen van het complex naar oude glorie.